De Amsterdamse slagerszoon Johan Mezger (1838-1909) kende een onwaarschijnlijke loopbaan. Als gymnastiekleraar bedacht hij een nieuwe geneeswijze voor letsel bij zijn leerlingen: wrijving oftewel massage. Met zijn uitzonderlijke genezingen stootte deze medische pionier door naar de Europese top en behandelde koninginnen en keizerinnen, onder wie Sisi. Hij wist hen met massages, voor het eerst op het naakte lichaam, en tegelijk als psycholoog en seksuoloog te helpen in successievelijk Amsterdam en Bonn, Wiesbaden, Parijs en Domburg.

Het verhaal is opgebouwd rond de gedreven en visionaire Mezger omringd door zijn keurbende aan extravagante patiënten, met volop aandacht voor hun kwalen en zielenroerselen. De wonderduimen van ‘de knijpert’ werden tot in het extreme geprezen en geloofd. Het lukte Mezger niet hoogmoed en conflicten te vermijden. Het geneeskundig visioen dat hij aan het einde van zijn loopbaan voor de lijdende mensheid kreeg leidde tot een icarische val.

Wrijving is geschreven vanuit een biografisch en cultuurhistorisch perspectief en leest als een intieme en spannende sociale geschiedenis van de negentiende eeuw.



Peter Jan Margry is historicus en emeritus hoogleraar etnologie van de Universiteit van Amsterdam. Hij schreef eerder Vurige liefde. Het geheim rond het Bloedig Bruidje van Welberg (2022).